Felieton: Czy to możliwe również w przypadku tworzyw sztucznych? Zrównoważony rozwój potrzebuje ludzi czynu!

Pod koniec roku nadszedł czas, aby podziękować osobom, które faktycznie wdrażają zasady zrównoważonego rozwoju w przedsiębiorstwach. W ostatnich latach nie mieliście łatwego życia: w 2024 roku zmagaliście się z podwójnymi analizami istotności i przygotowywaliście raporty dotyczące zrównoważonego rozwoju, w 2025 roku zmiażdżył was Omnibus, a w 2026 roku skomplikowane przepisy, takie jak PPWR czy EmpCo, postawiły przed wami nie lada wyzwania.

Wytrwaliście, znosiliście frustrację i dzięki temu poznaliście swoje firmy w sposób, z którego kierownictwo będzie czerpać korzyści jeszcze w przyszłości. Każdy dyrektor zarządzający lub dyrektor generalny pragnie bowiem uczynić swoją firmę „przyjazną dla wnuków” – co jest synonimem zrównoważonego rozwoju. Dlatego apelujemy do wszystkich przełożonych: wykorzystajcie doświadczenie osób w waszej firmie, które wdrażają to, co zapisano w waszych wizjach i misjach dotyczących „zrównoważonego rozwoju”. Wyzwania bowiem nie maleją, co ilustruje poniższy przykład dotyczący CSRD:

Już od stycznia 2027 r. duże przedsiębiorstwa (>1 000 pracowników, >450 mln euro obrotu) będą miały obowiązek sporządzania sprawozdań dotyczących zrównoważonego rozwoju. Wówczas sprawozdania dotyczące zrównoważonego rozwoju będą musiały być sporządzane zgodnie z zrewidowanymi europejskimi standardami sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju (Revised ESRS). Obejmuje to cele klimatyczne, plany transformacji określające sposoby osiągnięcia tych celów oraz wiele innych wskaźników opisujących strukturę społeczną, ekologiczną i ekonomiczną przedsiębiorstwa. Wymaga to dogłębnego wglądu w organizację, współpracy interdyscyplinarnej oraz umiejętności wyjaśnienia pracownikom, dlaczego oprócz wykonywania swoich obowiązków powinni dostarczać dane do raportu dotyczącego zrównoważonego rozwoju. W ostatnich latach osoby odpowiedzialne za zrównoważony rozwój coraz częściej przekonują się, że ludzie, którzy rozumieją „dlaczego”, są bardziej skłonni do współpracy.

Dlatego też krótka dygresja: „Dlaczego w ogóle firmy powinny sporządzać sprawozdania dotyczące zrównoważonego rozwoju?”

Dlaczego istnieje obowiązek sprawozdawczy?

UE pragnie połączyć wzrost gospodarczy z ochroną środowiska, co wymaga inwestycji w zrównoważoną działalność gospodarczą. Pojęcie zrównoważonej działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w taksonomii UE: jest to działalność gospodarcza, która po pierwsze przyczynia się do realizacji jednego z celów środowiskowych UE, po drugie nie ma negatywnego wpływu na żadne z pozostałych celów środowiskowych, a po trzecie spełnia minimalne standardy społeczne. Aby skierować przepływy finansowe z rynku kapitałowego na te zrównoważone działania gospodarcze, konieczne jest zapewnienie przejrzystości i porównywalności. Tylko wtedy, gdy przedsiębiorstwa w standardowej formie (czyli zgodnie z ESRS) ujawnią, w jakim stopniu prowadzą działalność w sposób zrównoważony, inwestorzy, tacy jak np. banki, będą mogli ocenić swoje potencjalne inwestycje pod tym kątem i zaoferować korzystniejsze warunki przedsiębiorstwom szczególnie zrównoważonym.

Wyjaśnienie tych kwestii pracownikom dużych przedsiębiorstw może stanowić wyzwanie. Nieco łatwiej jest w firmach zatrudniających mniej niż 1 000 pracowników, ponieważ dla nich opracowano dobrowolny, znacznie uproszczony standard sprawozdawczości, tzw. Voluntary Standard, w skrócie VS. Standard ten jest zgodny z zrewidowanymi wytycznymi ESRS, dzięki czemu duże przedsiębiorstwa, które muszą pozyskiwać informacje dotyczące zrównoważonego rozwoju w ramach swojego łańcucha dostaw, mogą wymagać wyłącznie tych danych, które są zawarte w VS. VS pełni zatem rolę tarczy chroniącej mniejsze przedsiębiorstwa przed nadmierną biurokracją.

Sporządzanie raportów dotyczących zrównoważonego rozwoju stanowi jedynie przykład przyszłych wyzwań stojących przed osobami odpowiedzialnymi za zrównoważony rozwój: pokazuje jednak możliwość uzyskania nowego spojrzenia na przedsiębiorstwo oraz ujawnienia jego mocnych i słabych stron, a także nowych punktów wyjścia. Zarządzanie zrównoważonym rozwojem – pomimo całego dodatkowego nakładu pracy, jaki się z tym wiąże – nie powinno być zatem postrzegane jako wypełnianie obowiązków, ale jako narzędzie służące urzeczywistnieniu wizji przedsiębiorstwa gotowego na przyszłość. Potrzebni są do tego ludzie tacy jak wy, którzy rozumieją zależności, angażują innych i pomimo przeciwności losu pracują nad wizją „przyszłościowego przedsiębiorstwa”!