Transformacja addytywna Jak produkcja addytywna przekształca technologię w model biznesowy

Od warsztatu prototypowego do cyfrowego łańcucha dostaw: dlaczego przemysłowe drukowanie 3D jest dziś w mniejszym stopniu kwestią produkcji, a w większym – kwestią danych – oraz czego przedsiębiorstwa mogą się nauczyć od zakładu produkującego seryjnie ponad 150 000 części seryjnych i zamiennych wykonanych w technologii druku 3D.

Każdy, kto śledził rozwój druku 3D w ramach cyklu hype’u firmy Gartner, zna ten dobrze znany schemat: po przełomie technologicznym nastąpił szczyt zawyżonych oczekiwań. Wizja zakładała, że w przyszłości niemal każdy element będzie można wydrukować w dowolnym czasie i miejscu. Potem nastąpiło rozczarowanie, a wielu obserwatorów uznało tę technologię już za porażkę.

Technologia wkracza w dorosłość

Dzisiaj jednak sytuacja wygląda inaczej. Dopiero po wyjściu z tej „dolin rozczarowań” technologia ta zaczyna przynosić korzyści przemysłowe. Właśnie w tym miejscu znajduje się obecnie produkcja addytywna. Z narzędzia do tworzenia prototypów stała się niezawodną technologią produkcyjną. Pomiędzy tymi dwoma etapami rozwoju leżą lata prac nad materiałami, kwalifikacją procesów i standaryzacją, a także budową systemów jakości i odpowiedzialności. Decydująca zmiana polega na odejściu od szybkiego prototypowania na rzecz bezpośredniej produkcji.

W przypadku firmy Daimler Truck & Buses oferta obejmuje obecnie seryjne części o wysokiej wytrzymałości, części zamienne, pomoce montażowe, przyrządy, rozwiązania specjalne, komponenty do samochodów zabytkowych oraz tzw. części awaryjne. Szczególnie interesujący jest jednak kolejny kierunek rozwoju: sprzedaż licencji na produkcję. W tym przypadku w centrum uwagi nie znajduje się fizyczny element, lecz prawo do jego (zdecentralizowanej) produkcji.

Dlaczego nadszedł odpowiedni moment

Warunki ramowe dla przedsiębiorstw produkcyjnych ulegają gwałtownym zmianom. Niedobór wykwalifikowanych pracowników zwiększa presję na automatyzację. Cele związane ze zrównoważonym rozwojem wymagają bardziej efektywnego gospodarowania zasobami. Niestabilność rynków sprawia, że konieczne jest zapewnienie elastycznych łańcuchów dostaw. Jednocześnie rosną wymagania dotyczące indywidualizacji produktów i tempa wprowadzania innowacji.

Produkcja addytywna nie rozwiązuje tych wyzwań samodzielnie, ale pozwala zająć się kilkoma z nich jednocześnie. Zalety są oczywiste: brak minimalnych ilości zamówień, produkcja bez użycia narzędzi, duża swoboda projektowania, krótszy czas opracowywania produktów oraz produkcja na żądanie.

Do tego dochodzą korzyści ekologiczne. Technologia addytywna ogranicza straty materiałowe, umożliwia zdecentralizowaną produkcję i skraca odległości transportowe. Największy potencjał tkwi jednak w cyfryzacji zapasów.

AdditivX | 22 września 2026 r.

Produkcja addytywna jako narzędzie dla łańcucha dostaw, produkcji i usług

Konferencja ma na celu pokazanie, w jaki sposób druk 3D z tworzyw sztucznych, a także z metalu, może być wykorzystywany jako strategiczne narzędzie do produkcji części zamiennych – niezależnie od branży. W centrum uwagi znajdują się materiały, procesy, opłacalność oraz integracja z istniejącymi strukturami produkcyjnymi i konserwacyjnymi, również z innych obszarów produkcji addytywnej.

Główne tematy wydarzenia:

• Transformacja oparta na technologiach addytywnych w Daimler Truck & Buses (wykład inauguracyjny)

• Jakie wymagania dotyczące materiałów i procesów musi spełniać materiał o wysokiej wydajności stosowany w produkcji addytywnej?

• Cyfrowy magazyn części zamiennych: fikcja czy rzeczywistość?

• Kwestie regulacyjne

• Najważniejsze wydarzenie: Wycieczka z przewodnikiem po centrum technicznym SKZ

Zarezerwuj bilet już teraz

Główny problem: części zamienne

Szczególnie wyraźnie widać to w branży części zamiennych. Trudno jest przewidzieć popyt na wiele części zamiennych w całym okresie eksploatacji pojazdu. Aby zapewnić dostawy, części są często produkowane z wyprzedzeniem i magazynowane przez lata. W rezultacie znaczna część wyprodukowanych części nigdy nie zostanie wykorzystana.

Jednocześnie magazynowanie, zamrożenie kapitału i logistyka generują znaczne koszty. Właśnie w tym zakresie produkcja addytywna wykazuje swoje atuty. Produkty o niskim tempie sprzedaży, małe serie, części wycofywane z produkcji lub indywidualne życzenia klientów mogą być wytwarzane zgodnie z zapotrzebowaniem. Tam, gdzie klasyczna produkcja narzędziowa osiąga swoje ekonomiczne granice, często zaczyna się wartość dodana przemysłowego druku 3D.

Praktyczne dowody zamiast projektu pilotażowego

O tym, że ten model się sprawdza, świadczą dane z bieżącej eksploatacji w firmie Daimler Buses. W autobusach marek Mercedes-Benz i Setra znajduje się już ponad 150 000 sprzedanych i zamontowanych części wydrukowanych w technologii 3D. Ponad 800 różnych części seryjnych zostało zatwierdzonych i zakwalifikowanych. Ponadto zidentyfikowano kolejne potencjalne części do druku w liczbie sięgającej pięciu cyfr.

Korzyści ekonomiczne są wymierne: znaczne oszczędności w zakresie kosztów narzędzi, magazynowania i utylizacji, a także znacznie skrócone czasy realizacji zamówień. W przypadku wybranych produktów o niskim obrocie można je zmniejszyć nawet o 80%. Równolegle sklep z licencjami na druk 3D jest stopniowo wprowadzany na kolejne rynki.

Najważniejszy wniosek: nie chodzi o drukarkę

Wiele przedsiębiorstw nadal postrzega produkcję addytywną przede wszystkim jako projekt maszynowy lub technologiczny. Doświadczenie praktyczne pokazuje jednak, że największe wyzwania leżą gdzie indziej.

Kluczowe znaczenie mają sprawnie działające procesy w zakresie zatwierdzania, zapewnienia jakości, odpowiedzialności za produkt, zaopatrzenia, logistyki i sprzedaży. Dlatego w firmie Daimler Buses produkcja addytywna została wdrożona nie jako odizolowana technologia, lecz jako całościowy model biznesowy. Wyspecjalizowane zespoły z działów rozwoju, zaopatrzenia, logistyki, jakości, sprzedaży i zarządzania produktami ściśle współpracują ze sobą na całym łańcuchu wartości. Najważniejsza lekcja dla innych przedsiębiorstw brzmi zatem: produkcja addytywna rzadko zawodzi z powodu samej drukarki. Zawodzi z powodu braku odpowiednich procesów.

Od magazynu fizycznego do magazynu cyfrowego

Sama transformacja przebiega w trzech etapach. Najpierw identyfikuje się odpowiednie komponenty i digitalizuje je. Następnie modele danych są przechowywane w cyfrowym magazynie zamiast utrzymywania fizycznych zapasów. Jeśli klient będzie później potrzebował danej części, zostanie ona wyprodukowana zgodnie z określonymi standardami jakości.

W ten sposób dochodzi do zasadniczej zmiany w tworzeniu wartości dodanej. To już nie sam element przemieszcza się w ramach globalnych łańcuchów dostaw, lecz jego cyfrowy bliźniak przeznaczony do przemysłowego druku 3D. Fizyczny łańcuch dostaw przekształca się w cyfrowy łańcuch dostaw.

Kluczowy punkt newralgiczny: bezpieczeństwo danych

Właśnie w tym momencie zaczyna się prawdziwa innowacyjność. Kto bowiem udostępnia dane konstrukcyjne bez odpowiedniej ochrony, traci kontrolę nad jakością, odpowiedzialnością i własnością intelektualną. Produkty mogłyby być wytwarzane lub modyfikowane bez upoważnienia.

W związku z tym firma Daimler Buses, jako jedna z nielicznych w branży motoryzacyjnej, opracowała pierwsze na świecie kompleksowe rozwiązanie do zarządzania licencjami tego rodzaju. Modele cyfrowe są przechowywane w Digital Warehouse i udostępniane w sposób zabezpieczony za pomocą różnych rozwiązań do zarządzania prawami cyfrowymi (DRM). W ten sposób powstaje w pełni zintegrowane, kompleksowe rozwiązanie obejmujące magazyn cyfrowy, zarządzanie licencjami, bezpieczeństwo danych oraz zdecentralizowaną produkcję.

Wynik: fizyczna część zamienna staje się produktem cyfrowym o kontrolowanym zakresie użytkowania.

Nowe podejście do zrównoważonego rozwoju

Dyskusja na temat zrównoważonego rozwoju często koncentruje się na zużyciu energii w procesie drukowania. Najważniejszy efekt wynika jednak z innych czynników. Największy potencjał oszczędności tkwi w unikaniu zbędnej produkcji, zmniejszaniu zapasów magazynowych oraz eliminowaniu licznych transportów. Magazyn cyfrowy może umożliwić znaczną redukcję emisji CO₂, podobnie jak przesyłanie danych zamiast fizycznych towarów. To nie samo drukowanie ma decydujący wpływ na bilans środowiskowy, lecz unikanie nadprodukcji i transportu.

Das Video ist eine Produktion des Digitalisierungszentrum Ulm I Alb-Donau I Biberach.

Od centrum kompetencji do nowego modelu biznesowego

Rozpoczęto już kolejny etap rozwoju. Z wewnętrznego Centrum Kompetencji powstaje rozszerzona oferta dla klientów zewnętrznych pod nazwą Additive Manufacturing Solutions (AMS) by Daimler Truck. Doświadczenia zdobyte w branży autobusowej służą jako wzór dla innych branż borykających się z podobnymi wyzwaniami, w tym dla branży samochodów zabytkowych, karawaningu, techniki rolniczej oraz zastosowań morskich. Oferta obejmuje szeroki zakres usług, od selekcji części i digitalizacji komponentów, poprzez modele licencyjne i personalizację, aż po produkcję seryjną i doradztwo procesowe.

Właściwe przesłanie

Spojrzenie w przyszłość pokazuje, że przemysłowe drukowanie 3D stanowi jedynie jeden z elementów szerszej transformacji cyfrowej. Cyfrowe bliźniaki, cyfrowe magazyny, zautomatyzowane łańcuchy dostaw i modele biznesowe oparte na danych będą się coraz bardziej ze sobą łączyć.

Dlatego najważniejsze przesłanie nie brzmi: „Kupcie drukarkę 3D”. Kluczowe pytanie brzmi: które elementy można zdigitalizować, do kogo należą dane oraz w jaki sposób można w bezpieczny sposób uregulować kwestie jakości, odpowiedzialności za produkt i praw użytkowania?

Sprzęt jest już dostępny. Trwała przewaga konkurencyjna wynika z procesów, modeli danych i modeli biznesowych związanych z produkcją addytywną. Właśnie to decyduje o tym, kto jedynie korzysta z przemysłowego druku 3D, a kto kształtuje dzięki niemu łańcuchy dostaw przyszłości.